Sinh viên Khoa Tiếng Anh mở rộng góc nhìn về ứng dụng AI trong viết tổng quan nghiên cứu khoa học

Nhằm trang bị cho sinh viên góc nhìn học thuật sâu sắc về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong viết tổng quan nghiên cứu khoa học, sáng ngày 11/3, Khoa Tiếng Anh đã tổ chức workshop với chủ đề “Beyond Synthesis: AI-assisted Literature Review as Intellectual Work”. Chương trình có sự tham dự của Ban chủ nhiệm khoa, các thầy cô giảng viên cùng đông đảo sinh viên quan tâm đến nghiên cứu khoa học. 

Diễn giả của workshop là NCS. Nguyễn Nhật Quang - Director Center for Languages and Technology, Saigon International University, người có nhiều kinh nghiệm trong nghiên cứu ngôn ngữ, công nghệ và phương pháp học thuật trong bối cảnh chuyển đổi số.

Workshop giúp sinh viên bổ sung kiến thức về viết tổng quan nghiên cứu

Tại chương trình, diễn giả đã làm rõ khái niệm Literature Review (tổng quan tài liệu) như một giai đoạn quan trọng trong quá trình nghiên cứu. Diễn giả nhấn mạnh rằng literature review không chỉ đơn thuần là việc đọc và tóm tắt tài liệu, mà còn là một quá trình kiến tạo tri thức, trong đó nhà nghiên cứu cần tổ chức, đánh giá và kết nối các công trình để hình thành lập luận học thuật.

Workshop cũng cung cấp cái nhìn rõ ràng về cấu trúc phần tổng quan tài liệu trong các loại hình nghiên cứu khác nhau. Đối với nghiên cứu định lượng, literature review thường tập trung vào việc xác định mối quan hệ giữa các biến, bao gồm các bước: tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trước đó; xác định các hạn chế, xung đột hoặc khoảng trống nghiên cứu; làm rõ các khái niệm và biến nghiên cứu; tổng hợp khoảng trống nghiên cứu và xây dựng khung lý thuyết.

Diễn giả Nguyễn Nhật Quang chia sẻ những lỗi sai thường gặp khi viết tổng quan nghiên cứu

Trong khi đó, nghiên cứu phương pháp hỗn hợp (mixed-methods) đòi hỏi sự tích hợp giữa dữ liệu định lượng và định tính, từ đó hình thành nền tảng lý thuyết và logic cho việc kết hợp hai phương pháp.

Một nội dung quan trọng được diễn giả phân tích là cách xác định research gap (khoảng trống nghiên cứu), yếu tố then chốt quyết định giá trị của một nghiên cứu. Diễn giả lưu ý rằng khoảng trống nghiên cứu không phải là một chủ đề còn thiếu, mà là một lập luận có cơ sở về điều chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng phổ biến, workshop cũng thảo luận về tác động của AI đối với hoạt động nghiên cứu. Theo diễn giả, AI có thể giúp tìm kiếm và tổng hợp tài liệu nhanh hơn, nhận diện các mẫu thông tin và xu hướng nghiên cứu, hỗ trợ bước thu thập và sàng lọc tài liệu.

Sinh viên tập trung theo dõi và có những hoạt động trao đổi, hệ thống lại kiến thức đã lắng nghe

Tuy nhiên, AI không thể thay thế tư duy học thuật của nhà nghiên cứu. Giá trị cốt lõi của người nghiên cứu vẫn nằm ở khả năng đánh giá ý nghĩa lý thuyết của các công trình, phân tích các tranh luận học thuật, xây dựng lập luận nghiên cứu có logic và chiều sâu.

Thông qua các ví dụ minh họa và hoạt động tương tác, workshop đã giúp sinh viên hiểu rõ hơn quy trình thực hiện một tổng quan tài liệu chất lượng, từ việc tìm kiếm cơ sở dữ liệu học thuật, sàng lọc nghiên cứu, đánh giá chất lượng tài liệu đến tổ chức các công trình theo chủ đề và xác định khoảng trống nghiên cứu.

Workshop đã tạo nên không gian trao đổi học thuật cởi mở giữa diễn giả, giảng viên và sinh viên, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và tư duy phản biện cho người học trong bối cảnh giáo dục và khoa học đang chuyển mình mạnh mẽ cùng sự phát triển của công nghệ.

Trung tâm Thông tin - Truyền thông